Bàn tay của Chúa là gì? Câu chuyện bàn thắng của Maradona

Bàn tay của Chúa là gì? Đó là tên gọi của bàn thắng Diego Maradona ghi bằng tay cho Argentina vào lưới tuyển Anh, trận tứ kết World Cup 1986 ngày 22/6 trên sân Azteca (Mexico City). Trọng tài công nhận bàn thắng. Cả thế giới xem lại băng hình và thấy rõ đó là một cú đấm bóng.

Cái tên đến từ chính Maradona. Sau trận, ông nói bàn thắng được ghi “một chút bằng cái đầu của Maradona, một chút bằng bàn tay của Chúa”. Bài này đi theo đúng thứ tự một người mới cần: chuyện xảy ra thế nào, vì sao không ai thổi phạt, và hôm nay luật sẽ xử ra sao. Không cần nhớ hết một lần.

Bàn tay của Chúa là gì: diễn biến phút 51

Hai đội hoà 0-0 sau hiệp một. Sang hiệp hai, Maradona chuyền ngắn cho đồng đội, bóng bị một hậu vệ Anh phá ngược lên cao về phía khu cấm. Thủ môn Peter Shilton chạy ra bắt bóng. Nếu muốn xem lại bối cảnh giải đấu năm đó, bạn có thể đối chiếu với lịch, bảng xếp hạng và kèo World Cup để thấy trận tứ kết này nằm ở đâu trong hành trình của hai đội.

Maradona thấp hơn Shilton khoảng 20 cm (ông cao chừng 1m65, Shilton chừng 1m85, số đo mang tính tham khảo). Đánh đầu thì không thể thắng. Vì thế Maradona nhảy lên, giơ nắm đấm trái chạm bóng trước, bóng bay vào lưới trống. Ông chạy đi ăn mừng nhưng ngoái nhìn về phía trọng tài, như để xem có bị bắt lỗi không.

Không ai thổi còi. Argentina dẫn 1-0.

Vì sao trọng tài không thấy?

Ba lý do cộng lại:

• Trọng tài chính Ali Bin Nasser (Tunisia) đứng xa và bị che góc nhìn bởi các cầu thủ đang tranh bóng.
• Trợ lý trọng tài trên đường biên cũng không báo gì.
• Thời đó không có VAR hay công nghệ hỗ trợ. VAR phải đến World Cup 2018 mới được dùng ở sân chơi lớn nhất.

Cầu thủ Anh phản đối dữ dội, nhưng quyết định trên sân không đảo ngược được.

Bốn phút sau: bàn thắng thứ hai làm câu chuyện khó quên hơn

Nhiều người quên rằng Maradona ghi hai bàn trong cùng một trận, cách nhau chỉ vài phút. Bàn thứ hai thường được gọi là “Bàn thắng của thế kỷ”: ông rê bóng từ phần sân nhà qua nửa đội tuyển Anh, quãng đường chừng 60 m trong hơn 10 giây, rồi dứt điểm qua Shilton.

	Bàn thứ nhất	Bàn thứ hai
Phút	51	Khoảng phút 55
Cách ghi	Dùng tay trái	Rê bóng solo hợp lệ
Tên gọi	Bàn tay của Chúa	Bàn thắng của thế kỷ
Điều gây tranh cãi	Phạm luật mà không bị phạt	Gần như không ai tranh cãi

Gary Lineker rút ngắn còn 1-2 ở phút 81, nhưng Anh không gỡ được nữa. Argentina thắng 2-1, rồi vô địch World Cup 1986 sau khi thắng Tây Đức 3-2 ở chung kết.

Theo chúng tôi, chính bàn thứ hai khiến bàn thứ nhất sống lâu như vậy. Một bàn gian lận đứng riêng sẽ chỉ là một vụ bê bối. Đặt cạnh một kiệt tác, nó thành một nửa của câu chuyện về cùng một con người: vừa láu lỉnh vừa thiên tài. Người hâm mộ Argentina nhớ cả hai bàn, không tách ra được.

Bối cảnh khiến trận đấu nặng hơn một trận tứ kết

Bốn năm trước, Argentina và Anh đã có chiến tranh Falklands (Malvinas) năm 1982. Trận này diễn ra khi vết thương chính trị chưa lành, nên cả hai bên đều coi nó như một trận đấu ngoài bóng đá.

Maradona sau này nói bàn thắng là một kiểu “trả đũa” đối với đội bóng của đối thủ. Đó là cách nhìn của ông, không phải kết luận lịch sử. Nhưng nó giải thích vì sao ở Argentina, nhiều người xem cú đấm bóng đó như một chiến công chứ không phải lỗi.

Maradona thừa nhận khi nào?

Trong nhiều năm, Maradona né tránh nói thẳng. Ông chỉ dùng cụm “bàn tay của Chúa”, nghe vừa như đùa vừa như chối. Về sau, ông công khai thừa nhận bóng chạm tay và nói rằng lúc đó ông muốn ghi bàn bằng mọi giá. Nếu bạn nghe ai đó nói ông “chưa bao giờ nhận”, đó là hiểu sai: ông đã nhận, chỉ là rất muộn so với thời điểm xảy ra.

Shilton thì không bao giờ bỏ qua. Ông nhiều lần nói đây là gian lận, và cho rằng Maradona nên xin lỗi.

Ngày nay luật và VAR sẽ xử thế nào?

Ví dụ tính nhanh. Nếu trận đấu diễn ra hôm nay:

1. Bóng vào lưới, trọng tài chờ VAR kiểm tra các tình huống ghi bàn.
2. VAR xem lại và thấy tay chạm bóng ngay trước khi bóng vào lưới.
3. Bàn thắng bị huỷ, Anh được hưởng quả đá phạt. Maradona có thể bị phạt thẻ vàng.

Luật hiện hành rất rõ: ghi bàn bằng tay hoặc cánh tay, dù cố ý hay không, đều bị huỷ bàn. Nên cú đấm của Maradona năm 1986 gần như chắc chắn không được công nhận trong bóng đá hiện đại. Đây cũng là ví dụ hay nhất mà người ta dùng để giải thích vì sao VAR ra đời. Ngày nay, mỗi pha chạm tay trong vòng cấm đều được VAR soi lại, và người theo dõi bảng kèo nhà cái 5 cũng thấy một quyết định như vậy có thể đổi hẳn diễn biến trận đấu.

Một lỗi hiểu sai khác: nhiều người nghĩ bàn thắng bị công nhận vì “hồi đó luật cho phép”. Không đúng. Luật hồi đó cũng cấm chơi bóng bằng tay. Điều thiếu lúc ấy là công cụ để phát hiện.

Câu hỏi thường gặp

Bàn tay của Chúa là bàn thắng của ai?

Của Diego Maradona, trong trận Argentina gặp Anh ở tứ kết World Cup 1986.

Bàn thắng đó có hợp lệ không?

Không. Bóng chạm tay Maradona trước khi vào lưới. Nó chỉ được công nhận vì trọng tài không nhìn thấy và không có công nghệ hỗ trợ.

Bàn tay của Chúa và Bàn thắng của thế kỷ có phải một không?

Không. Đó là hai bàn khác nhau trong cùng trận, cách nhau vài phút. Bàn đầu ghi bằng tay, bàn sau là pha solo dài.

Cụm từ này có dùng cho trường hợp khác không?

Có, người ta hay mượn để gọi những pha chạm bóng bằng tay không bị phạt. Nhưng nghĩa gốc vẫn là bàn thắng của Maradona năm 1986.

Bạn muốn hiểu vì sao người ta vừa chê vừa yêu Maradona, hãy xem lại hai bàn thắng đó liền nhau. Chỉ mất chưa đến năm phút của trận đấu, nhưng nó giải thích cả một con người.