Các đời áo đấu Manchester United: từ Newton Heath đến nay
BLV Tạ Biên Cương8 phút đọc
Mục lục bài viết
Các đời áo đấu Manchester United có thể chia làm bốn chặng lớn: thời Newton Heath xanh vàng, áo đỏ cổ điển, kỷ nguyên Umbro cùng nhà tài trợ Sharp, rồi thời Nike và Adidas. Muốn nhận ra một chiếc áo thuộc giai đoạn nào, bạn chỉ cần nhìn ba thứ: logo hãng, chữ của nhà tài trợ và kiểu cổ áo.
Bài này đi theo đúng thứ tự thời gian, có một bảng tra nhanh ở giữa. Không cần nhớ từng mùa. Nhớ được các mốc đổi hãng là đã đủ để bạn không nhầm khi đi mua áo cũ hay xem lại trận đấu xưa.
Trước khi có áo đỏ: Newton Heath xanh vàng
Nhiều người nghĩ United mặc áo đỏ từ ngày đầu. Sai. CLB ra đời năm 1878 với tên Newton Heath, và màu áo thời đó là xanh lá kết hợp vàng. Đến năm 1902, khi đổi tên thành Manchester United, đội mới chuyển sang áo đỏ, quần trắng hoặc xanh navy.
Chi tiết này quan trọng vì nó giải thích một hiện tượng sau này. Khi cổ động viên phản đối chủ sở hữu nhà Glazer vào khoảng năm 2010, họ quàng khăn xanh vàng trên khán đài. Đó là cách họ nhắc về CLB nguyên bản, trước khi bị coi là một thương hiệu thương mại.
Áo đỏ, quần trắng, tất đen: bộ cổ điển
Từ giữa thế kỷ 20, bộ đồ sân nhà ổn định thành áo đỏ, quần trắng, tất đen. Đây vẫn là kiểu “chuẩn” mà người hâm mộ hình dung khi nghĩ đến United. Quần và tất thỉnh thoảng đổi màu, nhưng chiếc áo đỏ thì hầu như không bao giờ. Nếu muốn xem United hôm nay đá với bộ áo nào, bạn có thể mở bảng kèo bóng đá trong ngày để nắm lịch và tỷ lệ của từng trận.
Áo sân khách lại kể chuyện khác. Ở chung kết Cúp C1 năm 1968 tại Wembley, United thắng Benfica khi mặc bộ đồ xanh dương toàn thân, không phải áo đỏ. Một trong những khoảnh khắc lớn nhất lịch sử CLB gắn với một chiếc áo sân khách. Còn trận chung kết FA Cup 1909, đội mặc áo trắng có chữ V đỏ, ví dụ khác cho thấy áo đỏ không phải bất biến.
Bảng tra nhanh các đời áo theo hãng sản xuất
Bảng dưới đây tự tổng hợp từ các mốc công khai. Một vài năm chuyển giao có thể lệch một mùa tuỳ nguồn, nên kiểm tra lại khi cần độ chính xác tuyệt đối.
| Giai đoạn | Hãng áo | Nhà tài trợ chính | Điểm nhận biết |
|---|---|---|---|
| 1878–1902 | Chưa có hãng thương mại | Chưa có | Xanh lá và vàng (Newton Heath) |
| Khoảng 1973–1975 | Admiral | Chưa có | Áo có logo hãng đầu tiên |
| Khoảng 1975–1980 | Umbro | Chưa có | Áo đỏ thiết kế đơn giản |
| Khoảng 1980–1992 | Adidas | Sharp (từ 1982) | Ba sọc Adidas, chữ SHARP |
| 1992–2002 | Umbro | Sharp, sau đó Vodafone từ 2000 | Cổ bẻ, mẫu của Cantona và đội Treble |
| 2002–2015 | Nike | Vodafone, AIG, Aon | Dấu Swoosh, kiểu cổ V hoặc cổ tròn |
| 2015–nay | Adidas | Chevrolet, rồi TeamViewer | Ba sọc quay lại, thiết kế bám theo cảm hứng lịch sử |
Thời Umbro và Sharp: những chiếc áo của thập niên 90
Chữ SHARP in trên ngực gần như là dấu vân tay của United suốt 18 năm, từ 1982 đến 2000. Một nhà tài trợ gắn bó lâu như vậy hiếm có. Nó giải thích vì sao fan lớn tuổi nhìn thấy chữ này là nhận ra ngay, kể cả khi mẫu áo thay đổi từng mùa.
Bộ Umbro đầu thập niên 90 gắn với Eric Cantona và chiếc cổ áo dựng lên, hình ảnh được nhắc mãi. Đội hình giành Treble năm 1999 cũng đá trong áo Umbro. Theo chúng tôi, đây vẫn là giai đoạn có áo đỏ đẹp nhất, vì thiết kế đơn giản, logo vừa phải, nhìn lại sau hơn hai mươi năm vẫn không bị lỗi thời.
Chiếc áo xám bị đổ lỗi
Ngày 6/4/1996 ở sân The Dell, United mặc bộ áo sân khách màu xám và bị dẫn 3-0 ssau hiệp một, rồi thua 3-1. Sir Alex Ferguson cho biết các cầu thủ khó nhìn thấy nhau trên sân, nên đội đổi sang bộ xanh dương và bạc ở hiệp hai. Bộ xám sau đó không được dùng lại. Chuyện này thường bị kể quá tay, nhưng nó là ví dụ rõ nhất cho việc màu áo ảnh hưởng đến cách đội chơi bóng.
Nike và Adidas: áo hiện đại và chuyện thương mại
Nike gắn bó với United từ 2002 đến 2015, tức 13 mùa giải. Giai đoạn này cho ra những chiếc áo trong đội hình vô địch Champions League 2008 ở Moscow. Nhà tài trợ đổi liên tục: Vodafone, AIG rồi Aon, trước khi Chevrolet xuất hiện từ 2014 và kéo dài đến năm 2021, sau đó là TeamViewer.
Năm 2015, United quay lại với Adidas. Theo công bố, hợp đồng kéo dài đến giữa thập niên 2030, nhưng điều khoản có thể thay đổi, nên bạn kiểm tra lại nếu cần. Với người mua áo, nghĩa là ba sọc Adidas sẽ còn xuất hiện rất lâu. Khi theo dõi các trận United mặc áo Adidas, người đọc có thể đối chiếu thêm tỷ lệ tại trang keo bong da nha cai 5 để so sánh mức kèo từng trận.
Cách phân biệt nhanh áo thật và áo cũ theo mùa
- Nhìn logo hãng ở ngực phải: Umbro, Nike hay Adidas cho bạn biết ngay giai đoạn lớn.
- Đọc chữ nhà tài trợ: Sharp, Vodafone, AIG, Aon, Chevrolet, TeamViewer. Mỗi tên khoanh được vùng vài năm.
- Quan sát cổ áo: cổ bẻ là dấu hiệu của thập niên 90, cổ V hoặc cổ tròn thường là thập niên 2000.
- Kiểm tra huy hiệu: hình dạng huy hiệu thay đổi qua các thời kỳ, nên đối chiếu với ảnh trận đấu cùng mùa.
Nếu mua áo đấu cũ, đừng chỉ tin mô tả của người bán. Hãy so với ảnh cầu thủ mặc trong trận.
Câu hỏi thường gặp
Man United mặc áo đỏ từ năm nào?
Từ năm 1902, khi đổi tên từ Newton Heath thành Manchester United. Trước đó đội dùng màu xanh lá và vàng.
Hãng nào sản xuất áo Man United lâu nhất?
Nếu cộng các giai đoạn, Adidas và Umbro đều có nhiều năm đồng hành, còn Nike gắn bó liên tục 13 mùa từ 2002 đến 2015. Số năm chính xác từng hãng cần đối chiếu nguồn chính thức.
Vì sao Sharp được nhớ lâu đến vậy?
Vì hợp tác kéo dài 18 năm, từ 1982 đến 2000, trùng với giai đoạn United thống trị bóng đá Anh dưới thời Ferguson.
Có áo nào của United bị đổi vì chơi tệ không?
Có. Bộ áo xám trong trận thua Southampton 1996 bị bỏ sau đúng một trận, vì Ferguson cho rằng cầu thủ khó nhìn thấy nhau.
Muốn sưu tầm hay chỉ muốn hiểu lịch sử CLB, hãy bắt đầu từ ba mốc: Newton Heath xanh vàng, thời Sharp với Umbro, và lần trở lại của Adidas. Từ đó bạn lần ngược hay đi tiếp đều dễ.
Nội dung chỉ mang tính tham khảo. Trang dành cho người từ 18 tuổi — hãy chơi có trách nhiệm.
