Cách tính hiệu số bàn thắng trên bảng xếp hạng bóng đá

Cách tính hiệu số bàn thắng chỉ có một phép trừ: lấy tổng số bàn đội bạn ghi được, trừ đi tổng số bàn đội bạn để thủng lưới. Ghi 10, thua 4, hiệu số là +6. Ghi 3, thua 8, hiệu số là -5.

Con số này nằm ở cột “HS” hoặc “GD” trên bảng xếp hạng. Nó quan trọng vì khi hai đội bằng điểm, nhiều giải sẽ nhìn vào đây đầu tiên để phân hạng. Đọc xong bài này, bạn tự tính được cho bất kỳ đội nào, không cần máy tính.

Công thức cách tính hiệu số bàn thắng

Công thức gọn đến mức nhớ một lần là xong:

Hiệu số = Bàn thắng (BT) − Bàn thua (BB)

Trên bảng xếp hạng, bạn sẽ gặp các cột viết tắt như sau:

• BT (hoặc GF): tổng số bàn đội đã ghi.
• BB (hoặc GA): tổng số bàn đội đã nhận.
• HS (hoặc GD): hiệu số, chính là BT trừ BB.

Bàn thắng nào cũng được tính, dù ghi ở phút 1 hay phút 90+5. Bàn phản lưới nhà tính là bàn thắng của đội đối phương, không tính cho cầu thủ đá phản. Còn loạt sút luân lưu thì không được tính vào hiệu số. Tỷ số 1-1 rồi thắng 5-4 trên chấm 11m vẫn chỉ là hiệu số 0 cho cả hai đội ở trận đó.

Dấu cộng, dấu trừ nghĩa là gì

Dương (+) nghĩa là đội ghi nhiều hơn nhận. Âm (-) là ngược lại. Bằng 0 là ghi và nhận ngang nhau. Bạn không cần viết dấu “+” khi nói miệng, nhưng trên bảng thì nên có để nhìn nhanh. Khi đối chiếu hiệu số của hai đội trước giờ bóng lăn, bạn có thể mở trang keo bong da để xem bảng tỷ lệ và hình dung đội nào dễ thắng đậm hơn.

Tính từng bước qua ví dụ thật cụ thể

Giả sử đội A đã đá 4 trận với kết quả sau (đây là số liệu minh hoạ):

Trận	Tỷ số (A trước)	Hiệu số trận
1	3-0	+3
2	1-2	-1
3	2-2	0
4	4-1	+3

Có hai cách làm, ra cùng một kết quả.

Cách 1: cộng tổng rồi trừ. Bàn thắng: 3 + 1 + 2 + 4 = 10. Bàn thua: 0 + 2 + 2 + 1 = 5. Hiệu số = 10 − 5 = +5.

Cách 2: cộng hiệu số từng trận. (+3) + (-1) + 0 + (+3) = +5.

Cách 1 dễ hơn khi bạn đang nhìn bảng xếp hạng, vì cột BT và BB có sẵn. Cách 2 hợp khi bạn muốn theo dõi phong độ từng vòng. Nếu hai kết quả không khớp, gần như chắc chắn bạn cộng nhầm một trận.

Vì sao hiệu số quan trọng khi bằng điểm

Hãy nhìn một bảng nhỏ, cũng là số liệu giả định:

Đội	Điểm	BT	BB	HS
B	6	7	3	+4
C	6	5	4	+1
D	6	4	6	-2

Cả ba đội đều 6 điểm. Nếu giải xét hiệu số trước, thứ tự là B, C, D. Đội B thắng đậm hơn nên đứng trên, đội D hay thua đậm nên xuống cuối. Hiệu số cho thấy một đội thắng thuyết phục đến đâu, thua tệ đến đâu, không chỉ thắng hay thua.

Đây cũng là lý do bạn hay thấy đội dẫn 3-0 vẫn đá tiếp ở phút cuối. Một bàn thắng thêm có thể là khoảng cách giữa đi tiếp và bị loại ở những bảng đấu sát nút.

Nếu hiệu số cũng bằng nhau thì sao

Tình huống này có thật. Lúc đó giải sẽ xét tiêu chí phụ, thường là tổng số bàn thắng ghi được. Đội ghi nhiều hơn xếp trên. Ví dụ hai đội cùng +4, một đội là 9-5, đội kia là 6-2. Đội 9-5 đứng trên vì ghi nhiều hơn.

Mỗi giải xét thứ tự tiêu chí khác nhau

Đây là chỗ nhiều bạn nhầm. Hiệu số không phải lúc nào cũng được xét đầu tiên. Điều lệ mỗi giải một kiểu:

• Ngoại hạng Anh: xét hiệu số trước, rồi đến tổng bàn thắng.
• La Liga: xét kết quả đối đầu giữa các đội bằng điểm trước, sau đó mới tới hiệu số.
• Vòng bảng các giải đồng đội lớn: thứ tự có thể đổi theo từng kỳ, nên đọc điều lệ của đúng mùa giải đó.

Quy định có thể thay đổi giữa các mùa, nên bạn kiểm tra lại điều lệ chính thức của ban tổ chức trước khi kết luận ai xếp trên. Đừng chỉ dựa vào trí nhớ.

Hiệu số chung và hiệu số đối đầu

Hiệu số chung tính trên mọi trận của mùa giải. Hiệu số đối đầu chỉ tính các trận giữa những đội đang bằng điểm với nhau. Hai con số này có thể cho ra thứ tự khác nhau, nên khi đọc tin, hãy để ý báo đang nói về loại nào. Nếu muốn đặt hiệu số chung và hiệu số đối đầu cạnh các tỷ lệ trận đấu, bạn có thể tra thêm trên trang keo nha cai để so sánh nhận định với bảng xếp hạng.

Ba lỗi hay gặp khi tính hiệu số

1. Tính nhầm chiều trừ. Luôn là bàn thắng trừ bàn thua. Đảo ngược là sai dấu hoàn toàn.
2. Tính luân lưu vào hiệu số. Như đã nói ở trên, không tính. Chỉ các bàn trong 90 phút và hiệp phụ mới được tính ở hầu hết giải.
3. Nhầm trận thắng xử thua. Khi một trận bị xử thắng thua theo điều lệ, ban tổ chức thường quy định tỷ số cố định, ví dụ 3-0. Bạn dùng tỷ số đó, không dùng tỷ số trên sân.

Mẹo nhỏ: ghi tỷ số từng trận ra giấy, cộng riêng cột bàn thắng và cột bàn thua, rồi mới trừ. Làm theo thứ tự này, bạn hiếm khi sai.

Hai đội cùng hiệu số, cùng điểm: bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh xử lý thế nào

Bài đã nói hiệu số bằng nhau thì xét tổng bàn thắng. Nhưng còn một tầng nữa mà ít người để ý: nếu cả điểm, hiệu số lẫn tổng bàn thắng đều bằng nhau thì sao? Tình huống này hiếm, nhưng luật có sẵn đáp án.

Với Ngoại hạng Anh, các đội vẫn bằng nhau sau những tiêu chí trên sẽ được xét tiếp theo kết quả đối đầu. Riêng khi tranh chức vô địch, trụ hạng hoặc suất dự cúp châu Âu, ban tổ chức có thể tổ chức trận play-off trên sân trung lập. Đây là ngoại lệ, không phải quy trình thường ngày.

Lỗi hiểu sai ở đây là nghĩ rằng “bằng hết thì bốc thăm”. Bốc thăm chỉ là phương án cuối cùng ở một số giải, thường áp dụng cho vòng bảng các giải đồng đội sau khi đã xét hết tiêu chí kỹ thuật.

Bước	Tiêu chí xét (mô hình tham khảo)
1	Tổng điểm
2	Hiệu số bàn thắng
3	Tổng bàn thắng ghi được
4	Kết quả đối đầu (tùy giải)
5	Play-off hoặc bốc thăm (tùy giải, tùy mục đích xếp hạng)

Thứ tự trên thay đổi theo điều lệ từng giải và từng mùa. Bạn nên đọc đúng văn bản của mùa đang theo dõi.

Câu hỏi thường gặp

Hiệu số bàn thắng bại là gì?

Đó là cách gọi khác của hiệu số bàn thắng: số bàn thắng trừ số bàn thua. Có nơi viết “hiệu số bàn thắng bại” hoặc “hiệu số”, ý nghĩa như nhau.

Hiệu số âm có sao không?

Không có gì bất thường. Nó chỉ cho biết đội đã để thủng lưới nhiều hơn ghi bàn. Một đội vẫn có thể có hiệu số âm mà điểm số khá, nếu họ hay thắng sát nút và thua đậm vài trận.

Đội thắng 1-0 mọi trận có hiệu số thế nào?

Mỗi trận cộng thêm +1. Thắng 1-0 liên tiếp 5 trận cho hiệu số +5 và 15 điểm. Thắng đậm hơn thì hiệu số cao hơn, dù điểm vẫn như nhau.

Hiệu số có tính trận giao hữu không?

Không. Hiệu số chỉ tính trong khuôn khổ một giải đấu cụ thể, theo các trận chính thức của giải đó.

Giờ bạn mở bảng xếp hạng bất kỳ, lấy cột BT trừ cột BB và đối chiếu với cột HS. Nếu khớp, bạn đã nắm xong cách tính.