Đau gót chân khi đi giày đá bóng: nguyên nhân và cách xử lý tại nhà

Đau gót chân khi đi giày đá bóng thường đến từ ba nhóm nguyên nhân: giày sai loại đế so với mặt sân, giày không vừa chân, hoặc gót chân bị quá tải gây viêm (viêm cân gan chân, viêm gân Achilles, bệnh Sever ở trẻ). Phần lớn trường hợp cải thiện khi đổi giày đúng và giảm tải vài tuần.

Vị trí đau sẽ gợi ý nguyên nhân. Đau dưới gót khác với đau sau gót, đau buổi sáng khác với đau chỉ khi mang giày. Dưới đây là cách tự nhận diện và xử lý ban đầu.

Đau gót chân khi đi giày đá bóng: xác định vị trí đau

Vị trí và kiểu đau	Nguyên nhân hay gặp
Đau dưới gót, nhói ở bước đầu tiên buổi sáng	Viêm cân gan chân
Đau dưới gót như bầm, đau hơn khi đá sân cứng	Bầm đệm mỡ gót, sai loại đế
Đau phía sau gót, chỗ cổ giày cọ vào	Gót giày cứng cọ xát, gù Haglund
Đau dải gân phía trên gót, căng khi kiễng	Viêm gân Achilles
Trẻ 8–14 tuổi đau gót sau khi chạy nhảy nhiều	Bệnh Sever (viêm sụn tăng trưởng xương gót)

Nguyên nhân từ đôi giày

Sai loại đế với mặt sân

Đây là lỗi rất phổ biến ở dân phủi. Giày đinh cao FG dành cho sân cỏ tự nhiên, khi mang trên sân cỏ nhân tạo hoặc sân đất cứng, lực dồn vào vài chiếc đinh dưới gót, gót chân bị “đóng” liên tục. Sân cỏ nhân tạo ở Việt Nam nên dùng giày TF (đinh dăm); sân futsal, sân xi măng dùng giày IC đế bằng.

Giày chật, rộng hoặc gót quá cứng

Giày chật ép gót, giày rộng làm gót trượt lên xuống trong mỗi bước chạy. Cả hai đều gây ma sát và phồng rộp. Một số mẫu giày có phần gót sau cứng, cao, cọ thẳng vào gân Achilles hoặc phần xương nhô sau gót.

Giày cũ, đế mòn

Đệm gót bị xẹp sau thời gian dài sử dụng, khả năng giảm chấn kém đi rõ. Nếu đế đinh đã mòn lệch một bên, cách tiếp đất của bạn cũng bị thay đổi.

Nguyên nhân từ cơ thể

Viêm cân gan chân

Cân gan chân là dải mô chạy dưới lòng bàn chân, bám vào xương gót. Chạy nhiều, tăng cân, bắp chân căng cứng, bàn chân bẹt hoặc vòm cao đều làm dải này bị quá tải. Dấu hiệu điển hình là nhói dưới gót ở mấy bước đầu tiên khi ngủ dậy.

Viêm gân Achilles

Gân Achilles nối bắp chân với xương gót. Tăng cường độ đá đột ngột, chạy nước rút nhiều, bắp chân yếu là những nguyên nhân hay gặp. Gân đau, cứng vào buổi sáng, có khi sưng nhẹ.

Bệnh Sever ở trẻ em

Ở trẻ đang lớn, khoảng 8–14 tuổi, sụn tăng trưởng ở xương gót chưa đóng. Chạy nhảy nhiều, đặc biệt trên sân cứng, gây viêm vùng sụn này. Bệnh thường tự khỏi khi trẻ giảm tải và xương trưởng thành, nhưng cần được bác sĩ chẩn đoán đúng.

Xử lý tại nhà khi bị đau gót

1. Giảm tải: nghỉ đá hoặc giảm số buổi trong 1–2 tuần. Có thể thay bằng bơi, đạp xe để giữ thể lực.
2. Chườm lạnh: chườm đá bọc khăn 15–20 phút sau khi vận động, vài lần mỗi ngày.
3. Giãn cơ: giãn bắp chân vào tường, giãn lòng bàn chân bằng cách kéo ngón chân về phía cẳng chân, giữ 30 giây, lặp 3 lần.
4. Lăn bàn chân: lăn lòng bàn chân lên chai nước đông đá hoặc quả bóng tennis 2–3 phút.
5. Lót gót: dùng miếng lót gót silicon trong giày đá bóng và giày đi hằng ngày.
6. Đổi giày: đúng loại đế với mặt sân, vừa chân, gót không cọ.

Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài hoặc tiêm vào gót khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Chọn giày để phòng đau gót

• Thử giày vào cuối ngày khi chân đã nở, mang tất đá bóng khi thử.
• Mũi giày còn khoảng nửa đến một cm, gót không trượt khi đi thử.
• Bóp phần gót sau, chọn mẫu có lớp đệm mềm ở cổ giày nếu bạn hay bị cọ.
• Có hai đôi nếu đá nhiều mặt sân khác nhau: TF cho cỏ nhân tạo, IC cho futsal.

Trong thời gian nghỉ cho gót chân hồi phục, bạn vẫn có thể theo dõi lịch thi đấu để chọn ngày trở lại sân.

Khi nào cần đi khám?

• Đau gót kéo dài hơn 2–3 tuần dù đã nghỉ và đổi giày.
• Gót sưng đỏ, nóng, hoặc đau cả khi nghỉ ngơi, ban đêm.
• Nghe tiếng “phựt” phía sau gót, không kiễng chân được (nghi đứt gân Achilles, cần khám ngay).
• Trẻ em đau gót, đi khập khiễng.
• Tê bì, châm chích lan xuống bàn chân.

Câu hỏi thường gặp

Đau gót chân khi đi giày đá bóng có tự hết không?

Nhiều trường hợp nhẹ tự cải thiện khi đổi giày đúng loại và giảm tải 1–2 tuần. Viêm cân gan chân hoặc viêm gân có thể kéo dài vài tháng nếu không xử lý đúng.

Đá sân cỏ nhân tạo nên mang giày gì để đỡ đau gót?

Nên mang giày TF đế dăm. Giày đinh cao FG dồn lực vào ít điểm, dễ gây đau gót trên mặt sân cứng.

Lót gót silicon có hiệu quả không?

Có ích để giảm chấn và nâng nhẹ gót, giúp giảm căng cho gân Achilles và cân gan chân. Chọn loại mỏng để không làm giày chật.

Trẻ bị bệnh Sever có phải nghỉ đá hẳn không?

Thường không phải nghỉ hẳn mà giảm cường độ theo mức đau, kết hợp giãn cơ và lót gót. Cần bác sĩ xác định chẩn đoán và hướng dẫn cụ thể.

Đau gót chân khi đi giày đá bóng phần lớn xử lý được bằng giày đúng loại, giảm tải hợp lý và giãn cơ đều đặn. Nếu đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám thay vì cố đá tiếp.