Hat-trick là gì? Nguồn gốc, các kiểu hat-trick và kỷ lục đáng nhớ

Hat-trick là gì? Đó là khi một cầu thủ ghi ba bàn thắng trong cùng một trận đấu chính thức. Ba bàn không cần liên tiếp, không phân biệt sút chân, đánh đầu hay đá phạt đền, và loạt luân lưu sau 120 phút không được tính vào.

Lập hat-trick luôn là cột mốc lớn với một cầu thủ, đặc biệt là tiền đạo. Theo thông lệ, người lập hat-trick được giữ quả bóng của trận đấu làm kỷ niệm, thường có chữ ký của đồng đội.

Hat-trick là gì và tên gọi từ đâu ra?

Từ “hat-trick” bắt nguồn từ môn cricket ở Anh. Năm 1858, vận động viên H. H. Stephenson loại ba người đánh bóng liên tiếp bằng ba cú ném, và được tặng một chiếc mũ để ghi nhận thành tích. Từ đó cụm “hat-trick”, nghĩa đen là “trò chiếc mũ”, dùng để gọi bộ ba thành tích liên tiếp, rồi lan sang bóng đá, khúc côn cầu và nhiều môn khác.

Ngày nay từ này còn dùng rộng hơn, ví dụ một đội vô địch ba mùa liên tiếp cũng được gọi là “hat-trick danh hiệu”. Nhưng trong ngữ cảnh một trận đấu, hat-trick luôn mang nghĩa ba bàn của một người.

Các kiểu hat-trick

Hat-trick thông thường

Ghi ba bàn trong trận, bất kể thứ tự và cách ghi. Đây là định nghĩa được dùng trong thống kê chính thức.

Hat-trick hoàn hảo

Ba bàn được ghi bằng ba cách: một chân trái, một chân phải và một cú đánh đầu. Kiểu này hiếm hơn nhiều và thể hiện sự toàn diện của tiền đạo.

Hat-trick liên tiếp kiểu cổ điển

Ba bàn ghi liên tiếp, không bị cầu thủ nào khác (của cả hai đội) chen bàn ở giữa. Có tài liệu gọi đây là hat-trick “thuần” hay hat-trick kiểu cũ.

Poker, repoker

Ghi 4 bàn trong một trận thường được gọi là poker, 5 bàn gọi là repoker. Cách gọi này phổ biến ở báo chí Tây Ban Nha và cũng quen thuộc với người xem bóng ở Việt Nam.

Những hat-trick được nhắc nhiều

Thành tích	Cầu thủ	Ghi chú
Hat-trick nhanh nhất Ngoại hạng Anh	Sadio Mané	2 phút 56 giây, Southampton gặp Aston Villa năm 2015
Hat-trick trong chung kết World Cup	Geoff Hurst, Kylian Mbappé	Hurst năm 1966, Mbappé năm 2022 (Pháp vẫn thua trên chấm luân lưu)
Nhiều hat-trick nhất Ngoại hạng Anh	Sergio Agüero	12 lần, mốc dẫn đầu suốt nhiều năm

Erling Haaland là người tiến tới gần mốc của Agüero nhanh nhất nhờ tần suất ghi bàn rất cao từ khi tới Manchester City. Các con số kỷ lục có thể thay đổi theo từng vòng đấu, nên khi trích dẫn hãy kiểm tra lại thống kê mới nhất.

Hat-trick có ý nghĩa gì với cầu thủ và CLB?

• Cầu thủ được giữ quả bóng trận đấu, một kỷ vật mà nhiều người trưng bày cả đời.
• Thường được chọn làm cầu thủ xuất sắc nhất trận.
• Giá trị hình ảnh tăng, đặc biệt với tiền đạo trẻ hoặc mới chuyển tới.
• Với đội bóng, một cầu thủ lập hat-trick thường đồng nghĩa với chiến thắng đậm, cải thiện hiệu số bàn thắng bại.

Vì sao có hat-trick bị “mất” sau trận?

Đôi khi bạn thấy báo đưa tin một cầu thủ lập hat-trick, hôm sau thống kê chỉ còn hai bàn. Nguyên nhân thường là một cú sút bị chạm chân hậu vệ đổi hướng vào lưới. Ở các giải lớn, có bộ phận xem lại các bàn thắng gây tranh cãi để quyết định ghi cho cầu thủ tấn công hay tính là phản lưới. Nguyên tắc chung: nếu cú sút vốn đi trúng khung thành thì bàn thắng thường được ghi cho người sút, còn nếu bóng đi chệch và chỉ vào lưới nhờ chạm hậu vệ thì dễ bị tính là phản lưới.

Chiều ngược lại cũng xảy ra: một bàn được ghi nhận ban đầu cho đồng đội, sau khi xem lại mới chuyển sang cho cầu thủ khác, giúp người này “nhận thêm” hat-trick.

Hat-trick hiếm tới mức nào?

Ghi một bàn mỗi trận đã là thành tích của tiền đạo hàng đầu. Để có ba bàn, cầu thủ cần đội chơi áp đảo, đối thủ phòng ngự lỏng lẻo và một ngày phong độ cao. Vì vậy hat-trick hay xuất hiện trong các trận chênh lệch trình độ lớn, còn ở các trận đỉnh cao như bán kết, chung kết thì hiếm hơn hẳn. Đó cũng là lý do các hat-trick trong trận derby hay trận chung kết luôn được nhắc lại nhiều năm sau.

Hat-trick trong thị trường kèo

Ở các trận đội mạnh gặp đội yếu, nhà cái thường mở thêm kèo cầu thủ ghi bàn, trong đó có lựa chọn một cầu thủ lập hat-trick. Đây là kèo tỷ lệ cao nhưng khả năng xảy ra thấp, vì ngay cả tiền đạo hàng đầu cũng chỉ lập hat-trick ở một phần nhỏ số trận. Nếu quan tâm, bạn có thể xem thêm cách đọc tỷ lệ kèo nhà cái để hiểu mức trả thưởng tương ứng với xác suất. Thông tin chỉ để tham khảo, dành cho người từ 18 tuổi.

Câu hỏi thường gặp

Bàn phản lưới có tính vào hat-trick không?

Không. Bàn phản lưới được tính cho đội hưởng lợi, không tính cho cầu thủ nào bên đó.

Ghi ba bàn trong loạt luân lưu có phải hat-trick?

Không. Luân lưu không tính vào thống kê bàn thắng của trận. Nhưng phạt đền trong 90 hoặc 120 phút thì vẫn tính.

Thủ môn có thể lập hat-trick không?

Về luật thì có, nhưng cực kỳ hiếm, thường chỉ xảy ra với thủ môn chuyên đá phạt đền ở một số giải.

Hat-trick là gì trong ngữ cảnh ngoài bóng đá?

Là bộ ba thành tích liên tiếp, ví dụ thắng ba giải liên tiếp hoặc ba lần liên tục làm được một việc gì đó.

Giờ bạn đã biết hat-trick là gì, lần tới thấy một tiền đạo ôm bóng rời sân sau tiếng còi mãn cuộc thì đó chính là lý do. Ba bàn trong một trận vẫn luôn là thước đo đẳng cấp đáng nhớ nhất của một chân sút.