Những cú sốc lớn nhất lịch sử bóng đá: 9 trận để đời

Những cú sốc lớn nhất lịch sử bóng đá không phải lúc nào cũng là trận thắng cách biệt nhất. Đó là những trận mà cả thế giới đã mặc định kết quả, rồi sân cỏ làm ngược lại. Bài này chọn ra các trường hợp tiêu biểu nhất, giải thích vì sao chúng gây chấn động và để lại gì cho bóng đá sau đó.

Bạn không cần nhớ hết. Đọc bảng ở giữa bài để có cái nhìn nhanh, rồi quay lại phần nào bạn tò mò.

Những cú sốc lớn nhất lịch sử bóng đá ở World Cup

World Cup là nơi cú sốc đau nhất, vì một trận thua có thể kết thúc cả bốn năm chuẩn bị. Với người theo dõi lâu năm, những cú sốc như vậy thường được nhắc lại mỗi mùa giải, và khi so sánh tỷ lệ trước trận trên keonhacai, ta thấy khoảng cách giữa danh tiếng và thực lực đôi khi rất mong manh.

Maracanazo 1950: Uruguay 2-1 Brazil

Brazil chỉ cần hoà ở trận quyết định của vòng bán kết giải năm 1950 là lên ngôi, và họ đá trên sân nhà Maracanã với lượng khán giả ước tính gần 200.000 người. Uruguay thua trước nhưng lội ngược dòng, Ghiggia ghi bàn thắng ở phút 79. Theo chúng tôi, đây vẫn là cú sốc nặng nhất, vì sức nặng của nó: Brazil gần như đổi cả màu áo đấu sau đó, bỏ chiếc áo trắng để chuyển sang màu vàng xanh quen thuộc.

Mỹ 1-0 Anh (1950) và Bắc Triều Tiên 1-0 Ý (1966)

Cùng năm 1950, đội tuyển Mỹ gồm nhiều cầu thủ bán chuyên đánh bại Anh nhờ bàn của Joe Gaetjens. Mười sáu năm sau, Bắc Triều Tiên hạ Ý bằng bàn của Pak Doo-ik và loại cả nhà cựu vô địch ngay vòng bảng. Cả hai trận đều có điểm chung: đội thắng gần như không ai biết mặt.

Cameroon, Senegal và hai trận khai mạc

Năm 1990, Cameroon thắng Argentina của Maradona 1-0 ngay trận mở màn. Năm 2002, Senegal làm điều tương tự với Pháp, đương kim vô địch, qua bàn của Papa Bouba Diop. Pháp khi ấy bị loại từ vòng bảng mà không ghi nổi một bàn.

Đức 7-1 Brazil (2014)

Đây là cú sốc theo kiểu khác: không phải đội yếu thắng, mà là đội mạnh sụp đổ. Tại Mineirão, Đức ghi 4 bàn chỉ trong 6 phút (từ phút 23 đến phút 29) và dẫn 5-0 ngay trước giờ nghỉ. Bàn thứ hai của Klose trong trận còn giúp ông vượt kỷ lục ghi bàn World Cup. Brazil chủ nhà, thua ngay bán kết, tại sân nhà.

Ả Rập Xê Út 2-1 Argentina (2022)

Argentina bất bại 36 trận trước đó, rồi thua ngay trận đầu. Nhưng đây cũng là ví dụ cho một điều ít người để ý, mình sẽ nói ở phần sau.

Bảng tổng hợp để so nhanh

Cú sốc	Năm	Kết quả	Vì sao chấn động
Uruguay – Brazil	1950	2-1	Brazil chỉ cần hoà, đá trên sân nhà
Mỹ – Anh	1950	1-0	Anh lần đầu dự World Cup, thua đội bán chuyên
Bắc Triều Tiên – Ý	1966	1-0	Ý bị loại ngay vòng bảng
Cameroon – Argentina	1990	1-0	Đương kim vô địch thua trận khai mạc
Senegal – Pháp	2002	1-0	Đội mới dự World Cup hạ nhà vô địch
Đức – Brazil	2014	7-1	Cách biệt lớn nhất ở một bán kết World Cup
Ả Rập Xê Út – Argentina	2022	2-1	Argentina bất bại dài hơi trước trận

Khi cả giải đấu là một cú sốc

Có những cú sốc không nằm ở một trận mà ở cả hành trình.

Đan Mạch vô địch Euro 1992

Đan Mạch không đủ điều kiện dự giải. Họ chỉ được gọi bổ sung vài ngày trước khi giải khai mạc, thay cho Nam Tư bị cấm vì chiến tranh, và nhiều cầu thủ phải gọi về từ kỳ nghỉ. Kết quả: họ thắng Đức 2-0 ở chung kết.

Hy Lạp vô địch Euro 2004

Dưới tay Otto Rehhagel, Hy Lạp thắng Bồ Đào Nha 1-0 ở chung kết nhờ bàn của Charisteas, trên sân nhà đối thủ. Họ không phô diễn, chỉ phòng ngự kỷ luật.

Leicester City vô địch Premier League 2015-16

Mùa trước đó, Leicester suýt xuống hạng. Họ kết thúc mùa 2015-16 với 81 điểm, hơn Arsenal 10 điểm. Đây là lý do nhiều người cho rằng Leicester là cú sốc lớn nhất của bóng đá CLB, và theo chúng tôi, nó khó lặp lại hơn bất kỳ trận thắng nào ở World Cup. Một trận có thể do may mắn. Một mùa 38 vòng thì không.

Những trận lội ngược dòng khó tin ở Champions League

• Istanbul 2005: Liverpool bị AC Milan dẫn 0-3 ở hiệp một, gỡ 3-3 trong 6 phút, rồi thắng loạt luân lưu.
• Barcelona 6-1 PSG (2017): sau trận lượt đi thua 0-4, Barca thắng 6-1, bàn quyết định của Sergi Roberto đến ở phút bù giờ.
• Roma 3-0 Barcelona (2018): Roma thua 1-4 lượt đi, vẫn đi tiếp nhờ bàn trên chấm 11m của De Rossi, Dzeko và Manolas.
• Liverpool 4-0 Barcelona (2019): thiếu cả Salah lẫn Firmino, họ vẫn lội ngược dòng sau trận thua 0-3.

Cách đo một cú sốc: ba câu hỏi nên đặt ra

Nhiều bài xếp hạng chỉ nhìn vào tên đội. Cách chúng tôi dùng khác, và bạn có thể tự áp dụng:

1. Khoảng cách trước trận: đội thua được đánh giá cao hơn bao nhiêu bậc?
2. Sân khấu: trận đấu diễn ra ở vòng bảng hay một trận quyết định?
3. Hệ quả: sau trận đó, bóng đá có thay đổi gì không?

Áp dụng thử: Mỹ thắng Anh 1950 điểm cao ở câu 1, nhưng hệ quả gần như không có. Còn vụ Algeria 1982 lại điểm cao ở câu 3. Algeria thắng Tây Đức 2-1, rồi Tây Đức thắng Áo 1-0 và cả hai đội cùng đi tiếp, loại Algeria. Vì trận đấu lộ liễu đó, từ World Cup 1986 FIFA bắt các trận cuối vòng bảng phải đá cùng giờ. Đó là cú sốc để lại luật mới, và hiếm ai nhắc tới.

Hiểu sai phổ biến: đội gây sốc không phải lúc nào cũng đi xa

Nhiều người nghĩ đội bị sốc thì coi như hết giải. Thực tế ngược lại, đôi khi rất xa. Argentina thua Ả Rập Xê Út rồi vô địch World Cup 2022. Tây Ban Nha thua Thuỵ Sĩ 0-1 ở trận mở màn 2010 rồi cũng lên ngôi. Ngược lại, đội gây sốc thường đã dùng hết sức ở một trận: Ả Rập Xê Út bị loại ở vòng bảng.

Bài học theo chúng tôi: trận đầu tiên của một giải đấu nên được xem là một ván bài, không phải bản án.

Câu hỏi thường gặp

Cú sốc lớn nhất lịch sử World Cup là trận nào?

Không có đáp án duy nhất. Nếu tính sức nặng lịch sử thì Maracanazo 1950 đứng đầu. Nếu tính chênh lệch thực lực thì nhiều người chọn Mỹ thắng Anh 1950 hoặc Bắc Triều Tiên thắng Ý 1966.

Leicester vô địch có phải cú sốc lớn nhất bóng đá CLB?

Phần lớn người theo dõi bóng đá Anh đồng ý vậy, vì họ vượt qua cả mùa dài chứ không chỉ một trận. Ở cấp châu Âu, Porto 2004 hay Ajax 2019 cũng được nhắc nhiều.

Italy vắng mặt World Cup có tính là cú sốc không?

Có. Ý thua Bắc Macedonia 0-1 ở play-off tháng 3 năm 2022 và vắng mặt ở kỳ World Cup thứ hai liên tiếp. Với một đội từng bốn lần vô địch, đó là cú sốc kéo dài nhiều năm.

Làm sao để dự đoán một cú sốc?

Không thể. Nhưng bạn có thể để ý những dấu hiệu: đội mạnh vừa đổi HLV, đội yếu có lối chơi phản công rõ ràng, và trận đấu ở giai đoạn đầu giải khi đội lớn chưa vào nhịp. Dù vậy, những dấu hiệu ấy chỉ giúp bạn đọc trận đấu tốt hơn, còn khi theo dõi kèo bóng đá trước giờ bóng lăn, tỷ lệ cũng chỉ phản ánh nhận định chứ không thể báo trước kết quả.

Bóng đá hay ở chỗ ấy: danh tiếng không ghi bàn. Lần tới có trận nào gần như đã biết trước kết quả, bạn nhớ nghĩ tới Uruguay ở Maracanã.