Sút luân lưu đá như thế nào? Thể thức, thứ tự và các lỗi bị đá lại

Sút luân lưu đá như thế nào: hai đội lần lượt sút từ chấm phạt đền, mỗi đội 5 lượt, xen kẽ nhau. Đội ghi nhiều bàn hơn sau 5 lượt thắng; nếu vẫn bằng nhau thì đá tiếp từng cặp lượt cho tới khi có đội ghi bàn mà đội kia không ghi. Bàn thắng trong loạt luân lưu không tính vào tỷ số trận đấu.

Quy định chi tiết nằm ở Điều 10 và Điều 14 Luật Bóng đá của IFAB. Phần dưới đi theo đúng trình tự một loạt sút, kèm các tình huống hay gây thắc mắc như thủ môn rời vạch sớm hay cầu thủ dừng giả động tác, tính đến tháng 10/2026.

Trước loạt sút: tung đồng xu và chọn khung thành

Trọng tài tung đồng xu lần thứ nhất để chọn khung thành sẽ dùng cho cả loạt sút. Trọng tài có thể đổi khung thành vì lý do an toàn, mặt sân hoặc ánh sáng. Sau đó tung đồng xu lần thứ hai: đội thắng được quyền chọn sút trước hay sút sau. Phần lớn đội chọn sút trước, vì áp lực dồn về đội sút sau khi bị dẫn.

Từ năm 2017, IFAB từng thử nghiệm thứ tự ABBA (A sút, B sút hai lượt liên tiếp, rồi A…) như cách đánh trong tennis để giảm lợi thế sút trước. Thử nghiệm bị dừng năm 2018, hiện nay vẫn dùng thứ tự xen kẽ ABAB.

Quảng cáo

Ai được tham gia sút luân lưu

• Chỉ cầu thủ có mặt trên sân khi hết trận (hoặc hết hiệp phụ), kể cả người tạm ra ngoài vì chấn thương.
• Nếu một đội có nhiều người hơn, đội đó phải giảm bớt cho bằng số người của đội kia, báo tên người bị loại cho trọng tài.
• Mỗi cầu thủ chỉ được sút lần thứ hai khi tất cả cầu thủ đủ điều kiện của đội đã sút xong một lượt. Thủ môn cũng có thể đá.
• Thủ môn không thể tiếp tục vì chấn thương được thay bằng cầu thủ dự bị có tên, kể cả khi đội đã hết quyền thay người.

Luật không bắt các đội nộp trước danh sách thứ tự sút, huấn luyện viên tự sắp xếp và có thể thay đổi giữa chừng, miễn đúng nguyên tắc ai cũng sút một lượt trước khi có người sút lượt hai. Vì vậy câu hỏi sút luân lưu đá như thế nào còn gắn với chiến thuật: nhiều đội xếp người sút chắc nhất ở lượt đầu để lấy tâm lý, người bản lĩnh nhất ở lượt thứ năm.

Các cầu thủ không sút đứng trong vòng tròn giữa sân. Thủ môn đội không sút đứng trên sân, ngoài vòng cấm, sau đường biên ngang cạnh vòng cấm.

Sút luân lưu đá như thế nào cho hợp lệ

Người sút đặt bóng trên chấm 11 m, phải sút về phía trước. Được phép chạy đà ngập ngừng, nhưng không được dừng giả động tác sau khi đã kết thúc chạy đà. Người sút chỉ chạm bóng một lần, không được chạm lại.

Thủ môn phải đứng trên vạch vôi, mặt hướng về người sút, giữa hai cột dọc, không chạm khung thành hay lưới. Khi bóng được sút, ít nhất một phần của một chân thủ môn phải chạm vạch vôi, hoặc ở ngang hoặc phía trên vạch.

Một lượt sút kết thúc khi bóng dừng lại, ra ngoài, hoặc trọng tài thổi dừng vì có lỗi. Khác với phạt đền trong trận, bóng bật ra từ thủ môn hay cột dọc thì người sút không được đá bồi.

Các tình huống bị đá lại hoặc tính trượt

Các mức xử lý cụ thể có thể được IFAB điều chỉnh qua từng năm, đặc biệt ở tình huống cả hai bên cùng phạm lỗi, nên các giải đấu luôn áp dụng bản luật mới nhất.

Khi nào loạt sút luân lưu kết thúc

Loạt sút kết thúc sớm ngay khi một đội đã ghi nhiều bàn hơn mức đội kia có thể đạt được dù sút hết lượt còn lại. Ví dụ đội A ghi 3/3, đội B ghi 0/3, thì đội A thắng luôn, không cần đá lượt 4 và 5.

Nếu sau 5 lượt vẫn hoà, hai đội đá từng cặp lượt. Đội nào ghi bàn trong khi đội kia trượt ở cùng một cặp lượt là thắng. Chung kết World Cup 2022 là ví dụ: Argentina thắng Pháp 4-2 trên chấm luân lưu sau khi hai đội hoà 3-3. Kết quả các trận phải giải quyết bằng luân lưu được lưu trên trang kết quả bóng đá.

Câu hỏi thường gặp

Bàn thắng luân lưu có tính vào tỷ số không?

Không. Tỷ số chính thức là tỷ số sau 90 phút hoặc 120 phút; luân lưu chỉ để xác định đội đi tiếp.

Thủ môn có được đá luân lưu không?

Có. Thủ môn là cầu thủ trên sân nên có quyền sút như mọi người.

Cầu thủ bị thẻ đỏ trong trận có được sút không?

Không. Chỉ những người còn trên sân khi hết trận mới được tham gia.

Có được thay người trong loạt luân lưu không?

Chỉ được thay thủ môn bị chấn thương không thể tiếp tục. Cầu thủ khác không được thay.

Hiểu rõ sút luân lưu đá như thế nào sẽ giúp bạn theo dõi những loạt sút căng thẳng mà không bị bất ngờ trước các quyết định của trọng tài. Phần còn lại là tâm lý của người đứng trước chấm 11 m.