Top thủ môn hay nhất hiện nay: 8 cái tên và cách chấm

Nếu hỏi top thủ môn hay nhất hiện nay, gần như mọi cuộc bàn luận đều quay về một nhóm quen thuộc: Thibaut Courtois, Alisson Becker, Emiliano Martínez, Gianluigi Donnarumma, Jan Oblak, Ederson, Marc-André ter Stegen và Manuel Neuer. Thứ tự thì mỗi người một ý. Danh sách tên thì khá thống nhất.

Bài này đưa ra 8 cái tên đó, kèm lý do từng người đáng có mặt, rồi chỉ bạn cách tự chấm thay vì tin vào một bảng xếp hạng cố định. Phong độ thủ môn đổi theo mùa và chấn thương, nên chuyện CLB hiện tại của từng người bạn nên kiểm tra lại trước khi trích dẫn.

8 thủ môn hay nhất hiện nay và điểm làm nên tên tuổi

Mỗi người dưới đây được chọn vì một thứ cụ thể mà bạn có thể kiểm chứng, không phải vì tên tuổi chung chung.

Courtois: chuẩn mực của những trận lớn

Chung kết Champions League 2022 gặp Liverpool, anh có 9 pha cứu thua và Real Madrid thắng 1-0. Đó là trận nhiều người dùng để nói về một thủ môn gánh cả đội. Courtois cao hơn 2 mét nhưng vẫn xử lý bóng thấp rất tốt, điều hiếm thấy ở người cao như vậy. Những trận như vậy cho thấy một thủ môn có thể làm lệch cả mặt bằng nhận định, nên khi đọc keo bong da trước các trận Real Madrid, bạn nên cân nhắc vai trò của người gác đền.

Alisson: cứu thua một chọi một và phát bóng

Anh là người nhận Yashin Trophy đầu tiên năm 2019. Điểm mạnh là khả năng thu hẹp góc sút khi đối mặt tiền đạo, và những đường phát bóng dài mở đợt phản công cho Liverpool.

Emiliano Martínez: bản lĩnh loạt luân lưu

World Cup 2022, anh cản cú sút của Coman ở loạt luân lưu chung kết với Pháp và nhận Găng tay vàng giải đấu. Sau đó anh giành Yashin Trophy hai năm liền, 2023 và 2024. Điểm trừ với người mê kỹ thuật: lối chơi chân của anh không bóng bẩy bằng Ederson.

Donnarumma: phản xạ và sức vóc

Anh được chọn là cầu thủ xuất sắc nhất Euro 2020 (diễn ra năm 2021), điều rất hiếm với một thủ môn, và nhận Yashin Trophy năm 2021. Hai cú cản phá ở loạt luân lưu chung kết với Anh là lý do.

Oblak: sự bền bỉ của một bức tường

Gắn bó với Atlético Madrid từ 2014, anh nhiều lần giành danh hiệu thủ môn có tỷ lệ thủng lưới thấp nhất La Liga (Zamora). Atlético phòng ngự lùi sâu nên Oblak thường phải làm việc ở những tình huống khó, không phải sút xa dễ đỡ.

Ederson: thủ môn như một tiền vệ

Cú chuyền dài chính xác của anh có thể biến thành đường kiến tạo. Nếu đội bạn thích phát triển bóng từ phía sau, đây là kiểu thủ môn được ưu tiên.

Ter Stegen: chơi chân và phản xạ trên vạch vôi

Cùng Ederson, anh đại diện cho trường phái thủ môn tham gia triển khai bóng. Anh cũng nổi tiếng với những pha cứu thua ở cự ly gần.

Neuer: người định nghĩa thủ môn quét

Ở World Cup 2014, anh liên tục lao ra khỏi vòng cấm như một hậu vệ quét, giúp Đức vô địch và nhận Găng tay vàng. Dù tuổi tác đã cao, ảnh hưởng của anh lên cách thế giới đào tạo thủ môn vẫn rất lớn.

Thủ môn	Mốc dễ kiểm chứng	Thế mạnh chính
Courtois	9 pha cứu thua chung kết C1 2022	Tầm với, trận đấu lớn
Alisson	Yashin Trophy 2019	Một chọi một, phát bóng
E. Martínez	Găng tay vàng World Cup 2022; Yashin 2023, 2024	Tâm lý, luân lưu
Donnarumma	Cầu thủ hay nhất Euro 2020; Yashin 2021	Phản xạ, thể hình
Oblak	Nhiều lần đoạt Zamora ở La Liga	Ổn định, vị trí
Ederson	Chuyền dài kiến tạo	Chơi chân
Ter Stegen	Nhiều năm là chốt chặn của Barcelona	Chơi chân, cứu thua cự ly gần
Neuer	Găng tay vàng World Cup 2014	Thủ môn quét

Tự chấm thủ môn theo 4 tiêu chí

Đừng chỉ nhìn tên. Khi xem một trận, bạn hãy ghi nhanh bốn thứ này:

1. Cứu thua khó: pha nào bóng đi vào góc, sút cự ly gần, hoặc đổi hướng.
2. Xử lý bóng bổng: bắt hay đấm, và có ra đúng lúc không.
3. Chơi chân: chuyền thành công hay phải bỏ bóng dài vô định.
4. Vị trí: đứng đúng chỗ thì nhiều pha cứu thua trông rất nhẹ nhàng.

Theo chúng tôi, tiêu chí cuối bị đánh giá thấp nhất. Một thủ môn đứng chuẩn thường ít có pha bay người ấn tượng, nên dễ bị nghĩ là chơi bình thường, trong khi đó mới là đẳng cấp.

Cách đọc chỉ số cứu thua, ví dụ từng bước

Chỉ số cơ bản nhất là tỷ lệ cứu thua: số cú sút trúng đích đã cản được chia cho tổng số cú sút trúng đích phải đối mặt.

1. Giả sử trận đấu có 6 cú sút trúng đích vào khung thành.
2. Thủ môn cản được 5, để thủng lưới 1.
3. Tỷ lệ cứu thua = 5 ÷ 6 ≈ 83%.

Con số này vẫn chưa đủ. Nếu 6 cú sút đó đều là sút xa, thẳng người, thì 83% là bình thường. Nếu đều là đối mặt trong vòng cấm, 83% là xuất sắc. Vì vậy các trang dữ liệu mới dùng thêm chỉ số bàn thua kỳ vọng sau cú sút (thường gọi PSxG): nó ước tính độ khó của từng cú sút trúng đích. Thủ môn cản nhiều hơn mức kỳ vọng nghĩa là anh đang cứu cho đội nhiều bàn hơn mức trung bình.

Lỗi hiểu sai phổ biến: clean sheet không đo thủ môn

Nhiều người xếp hạng thủ môn bằng số trận giữ sạch lưới. Cách này lệch. Clean sheet phụ thuộc rất nhiều vào hàng thủ và cách cả đội kiểm soát bóng. Một thủ môn ở đội mạnh có thể giữ sạch lưới 15 trận mà chỉ phải cứu vài cú sút dễ mỗi trận, trong khi thủ môn đội cuối bảng cứu 5 cú khó và vẫn thua 1-2.

Giải thưởng Găng tay vàng và Zamora vì thế là tham khảo hữu ích nhưng không phải đáp án cuối. Muốn công bằng hơn, bạn hãy đặt clean sheet cạnh tỷ lệ cứu thua và PSxG.

Còn thủ môn trẻ thì sao?

Danh sách trên nghiêng về những người đã có thành tích rõ ràng. Bên dưới họ luôn có lớp thủ môn đang lên, và phong độ một hai mùa chưa đủ để đặt cạnh Courtois hay Alisson. Cách an toàn là theo dõi họ qua ít nhất hai mùa, xem họ giữ được tỷ lệ cứu thua tốt khi đội yếu đi hay không, rồi mới đưa vào danh sách riêng của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Ai là thủ môn hay nhất thế giới hiện nay?

Không có đáp án duy nhất. Courtois, Alisson, Martínez và Donnarumma là những cái tên hay được nhắc đầu tiên vì có thành tích lớn gần đây. Câu trả lời của bạn phụ thuộc vào tiêu chí: bản lĩnh trận lớn, chơi chân hay độ ổn định.

Yashin Trophy là gì?

Đây là giải thưởng dành cho thủ môn xuất sắc nhất năm, do France Football trao từ năm 2019, đặt theo tên Lev Yashin. Ông vẫn là thủ môn duy nhất từng giành Quả bóng vàng (1963). Giải bị bỏ trống năm 2020, bạn nên kiểm tra kết quả các mùa mới nhất.

Thủ môn cao có luôn lợi thế hơn không?

Chiều cao giúp xử lý bóng bổng và phủ rộng khung thành, nhưng không quyết định tất cả. Alisson và Martínez thành công nhờ vị trí đứng, phản xạ và tâm lý, không chỉ nhờ vóc dáng.

Nên xem dữ liệu thủ môn ở đâu?

Các trang thống kê bóng đá lớn đều có tỷ lệ cứu thua và PSxG cho từng giải. Số liệu có thể khác giữa các nguồn do cách tính, nên hãy so sánh trên cùng một nguồn. Khi đối chiếu tỷ lệ cứu thua và PSxG với bảng keo nha cai của từng vòng đấu, bạn sẽ hiểu hơn vì sao phong độ thủ môn ảnh hưởng đến cách đánh giá một trận.

Lần tới xem trận, thử bỏ mắt khỏi quả bóng vài giây và nhìn vị trí đứng của thủ môn. Bạn sẽ nhận ra ai thực sự giỏi nhanh hơn nhìn bảng xếp hạng.