Ký hiệu tay của trọng tài bóng đá: 10 tín hiệu hay gặp nhất

Ký hiệu tay của trọng tài là cách ông cầm còi nói với cầu thủ, khán giả và cả ê-kíp VAR mà không cần mở miệng. Biết khoảng mười tín hiệu là bạn đã hiểu gần hết những gì xảy ra sau tiếng còi.

Bài này đi theo đúng thứ tự bạn thường gặp khi xem một trận: tình huống bóng ngoài biên, lỗi và lợi thế, kỷ luật, rồi đến VAR và cờ của trợ lý. Không cần nhớ hết một lần. Lần sau xem trận nào bạn cũng có thể đối chiếu lại.

Ký hiệu tay của trọng tài khi bóng ra ngoài biên

Đây là nhóm dễ nhất, vì ông chỉ tay theo hướng bóng sẽ đi tiếp.

Ném biên

Trọng tài đưa một tay ngang người, chỉ về phía khung thành mà đội được ném đang tấn công. Ví dụ đội áo đỏ tấn công sang bên phải màn hình, bóng ra biên do cầu thủ áo xanh chạm cuối. Ông chỉ sang phải, nghĩa là áo đỏ ném. Khi nhìn ra hướng tay ông chỉ, bạn có thể đối chiếu nhanh với bảng tylekeonhacai5 để thấy một quả ném biên gần khung thành đối phương thường tạo ra áp lực thế nào.

Phát bóng và phạt góc

Phát bóng lên: tay chỉ thẳng về phía khu cầu môn, cho thủ môn đá bóng. Phạt góc: tay chỉ xuống cột cờ góc. Hai tín hiệu này hay bị nhầm khi bóng đi sát đường biên ngang, nên hãy nhìn tay ông: chỉ vào trong sân là phát bóng, chỉ xuống góc sân là phạt góc.

Bàn thắng

Sau tiếng còi, ông chỉ tay về vòng tròn giữa sân. Nhiều trận còn kèm tín hiệu từ đồng hồ trên cổ tay của trọng tài. Chỉ cần thấy tay chỉ về giữa sân là bóng đã được công nhận.

Lỗi, lợi thế và các quả đá phạt

Đá phạt trực tiếp

Một tay đưa ngang, chỉ hướng đội được hưởng quả phạt. Không có động tác nào thêm. Vì thế khán giả hay không phân biệt được với ném biên, dù vị trí bóng khác hẳn nhau.

Đá phạt gián tiếp

Ông giơ một tay thẳng lên cao quá đầu và giữ nguyên đến khi bóng được đá, chạm thêm một cầu thủ khác hoặc ra ngoài biên. Đây là tín hiệu quan trọng nhất cần nhớ. Lý do: bóng đá thẳng vào lưới từ quả gián tiếp thì không tính bàn. Ví dụ điển hình là thủ môn cầm bóng quá lâu hoặc nhận đường chuyền về bằng chân từ đồng đội. Khi thấy tay giơ cao, bạn biết ngay sút thẳng cũng vô ích.

Quả phạt đền

Ông chỉ thẳng vào chấm 11m, thường kèm tiếng còi dài và dứt khoát. Đây là lúc cầu thủ vây quanh ông, nhưng tay chỉ chấm phạt đền thì hiếm khi đổi.

Lợi thế

Hai tay đưa về phía trước, lòng bàn tay mở và hướng lên, thường kèm lời hô “chơi tiếp”. Ý ông là: đội bị phạm lỗi vẫn đang có cơ hội tốt, cứ đá, ông không thổi. Nếu vài giây sau lợi thế không thành hiện thực, ông có thể quay lại phạt lỗi ban đầu. Đừng vội chê khi trọng tài “bỏ qua” một pha phạm lỗi.

Thẻ phạt: ký hiệu tay dành cho kỷ luật

Giơ thẻ vàng hoặc thẻ đỏ lên cao, hướng về cầu thủ bị phạt. Thẻ vàng là cảnh cáo, thẻ đỏ là đuổi khỏi sân. Hai thẻ vàng trong một trận thì cầu thủ nhận thẻ đỏ.

Có một chi tiết nhỏ nhưng quan trọng. Trước khi rút thẻ, nhiều trọng tài chủ động gọi cầu thủ lại gần, nói vài câu, rồi mới ra quyết định. Đó không phải là do dự. Đó là cách ông giữ kiểm soát trận đấu.

VAR: ký hiệu tay của trọng tài khi xem lại tình huống

Khi có tình huống cần kiểm tra, ông đưa ngón tay lên sát tai, nghĩa là đang nghe thông tin từ phòng VAR. Nếu cần xem lại trên màn hình ven sân, ông vẽ một hình chữ nhật trong không khí, giống hình chiếc tivi.

Có hai việc cần nhớ. Một: trong lúc đó bàn thắng hoặc quả phạt đền chưa chính thức, nên đừng ăn mừng quá sớm. Hai: sau khi xem xong, ông quay lại và báo quyết định bằng chính các tín hiệu ở trên: chỉ giữa sân, chỉ chấm phạt đền, hoặc giơ thẻ. Trong lúc chờ VAR kiểm tra, người xem có thể mở keo bong da nha cai 5 để theo dõi tỷ lệ biến động theo từng diễn biến, thay vì vội kết luận về bàn thắng.

Cờ của trợ lý trọng tài: bảng đọc nhanh

Hai trọng tài biên cầm cờ cũng đang dùng ký hiệu tay. Bảng dưới giúp bạn đọc nhanh.

Động tác	Ý nghĩa
Giơ cờ thẳng đứng	Báo có tình huống việt vị, chờ ông chính ra quyết định
Cờ chếch lên phía trên	Việt vị ở phía xa trợ lý, gần bên kia sân
Cờ ngang	Việt vị ở khu vực giữa sân theo chiều ngang
Cờ chếch xuống	Việt vị ở phía gần trợ lý
Cờ giơ chéo qua đầu bằng hai tay	Yêu cầu thay người
Cờ chỉ hướng ngang	Hướng ném biên hoặc phát bóng

Mẹo nhớ: sau khi giơ cờ thẳng, cờ nghiêng lên cao tức là “việt vị xa”, nghiêng xuống tức là “việt vị gần”. Hiểu vậy bạn đã đọc được gần như mọi lần bóng bị dừng vì việt vị.

Năm ký hiệu hay bị hiểu sai: tay chỉ vào chấm, tay vẽ ô vuông và ba cái nhầm khác

Bài trên đã giải thích từng tín hiệu. Ở đây là những chỗ người xem mới hay đọc sai, kèm cách hiểu đúng.

Hiểu sai	Hiểu đúng
Trọng tài chỉ tay vào ngực mình là nhận lỗi	Ông đang xác nhận quyết định của chính mình, thường khi muốn nói “tôi đã thấy rõ”
Vẽ hình chữ nhật là VAR đã đổi quyết định	Mới chỉ là ra xem lại. Kết quả chưa có cho đến khi ông quay lại báo
Hai tay mở là bỏ qua lỗi hoàn toàn	Chỉ là hoãn. Nếu lợi thế không đến, ông vẫn quay lại thổi phạt lỗi ban đầu
Giơ thẻ là phải có tiếng còi trước	Thẻ có thể rút khi bóng đang chết, ví dụ lúc chờ phạt góc hoặc sau khi VAR xem lại
Cờ giơ lên là việt vị rồi	Trợ lý chỉ báo. Ông chính còn phải thổi còi mới có quyết định, và đôi khi cho đá tiếp

Điểm chung của cả năm lỗi: người xem coi ký hiệu là kết luận, trong khi nó thường chỉ là một bước trong quy trình. Bạn cần đợi đến tín hiệu cuối cùng, tức tay chỉ giữa sân, chỉ chấm phạt đền hoặc chỉ hướng đá phạt.

Một mẹo nhỏ. Hãy nhìn tay ông thêm hai giây sau khi còi vang. Nhiều khi quyết định thật nằm ở đó.

Câu hỏi thường gặp

Ký hiệu tay của trọng tài có giống nhau ở mọi giải đấu không?

Phần lớn giống nhau vì đều theo Luật bóng đá do IFAB ban hành. Khác biệt chủ yếu nằm ở cách phối hợp giọng nói và thói quen từng trọng tài. Giải phong trào đôi khi dùng ít ký hiệu hơn so với giải chuyên nghiệp.

Vì sao trọng tài giơ tay lên rất lâu?

Rất có thể đó là phạt gián tiếp. Ông giữ tay đến khi bóng chạm cầu thủ thứ hai hoặc ra ngoài sân, để mọi người thấy quả đó chưa được sút thẳng vào lưới.

Làm sao nhớ nhanh các ký hiệu khi mới xem bóng đá?

Bắt đầu với ba tín hiệu: tay giơ cao (phạt gián tiếp), hai tay mở (lợi thế), vẽ hình chữ nhật (VAR). Sau vài trận, bạn sẽ tự đọc được thêm các tín hiệu còn lại mà không cần tra.

Trọng tài có dùng ký hiệu tay để nói chuyện với trợ lý không?

Có. Ngoài tai nghe liên lạc, ông và trợ lý vẫn dùng ký hiệu tay, cờ và ánh mắt, nhất là khi trên sân quá ồn. Một cái gật đầu hay cú giơ cờ thường là đủ.

Lần tới xem bóng đá, thử nhìn tay trọng tài trước khi nghe bình luận viên giải thích. Bạn sẽ bất ngờ vì mình đoán đúng bao nhiêu lần.