Luật đá phạt góc: những điều cần nắm để xem bóng không bị rối

Luật đá phạt góc rất ngắn: bóng ra khỏi đường biên ngang sau cú chạm cuối của cầu thủ phòng ngự, đội tấn công được đặt bóng ở góc sân và đá. Chỉ vậy thôi. Phần khó nằm ở các chi tiết nhỏ như đặt bóng chỗ nào, ai được đứng đâu, và khi nào quả đá bị đá lại.

Bài này đi theo thứ tự một người mới sẽ gặp khi xem trận. Không cần nhớ hết một lần, bạn cứ đọc phần nào cần.

Khi nào đội bạn được hưởng phạt góc?

Có hai điều kiện, thiếu một là không có phạt góc.

• Toàn bộ quả bóng đã vượt qua đường biên ngang (đường cầu môn), dù bóng lăn dưới đất hay bay trên không.
• Cầu thủ chạm bóng cuối cùng thuộc đội phòng ngự, và bóng không vào lưới.

Ví dụ: tiền đạo đội A sút, thủ môn đội B bay người đẩy bóng ra ngoài biên ngang. Đội A có phạt góc. Còn nếu chính tiền đạo A là người chạm bóng cuối rồi bóng mới đi ra, đội B được ném phát bóng lên, à không, đá phát bóng.

Một chi tiết hay bị quên: thủ môn cũng tính là đội phòng ngự. Nên cứ thủ môn làm bóng đổi hướng ra biên ngang là phạt góc. Khi theo dõi các trận cầu có nhiều tình huống sát biên ngang, bạn có thể đối chiếu thêm bảng kèo nhà cái hôm nay để thấy phạt góc thường được các bên nhắc tới ra sao.

Đặt bóng ở đâu và đá thế nào

Bóng phải nằm trong cung tròn ở góc sân, phía bên bóng vừa đi ra. Cung này là một phần tư đường tròn bán kính 1 mét. Bóng đặt đè lên vạch của cung vẫn hợp lệ.

Cột cờ góc không được nhổ ra hay nghiêng đi để cầu thủ đá dễ hơn. Nhiều người nhớ nhầm điều này.

Quả đá chỉ cần bóng được đá và di chuyển rõ ràng là bóng vào cuộc. Bóng không bắt buộc phải bay ra khỏi cung tròn. Vì vậy mới có tình huống phạt góc ngắn: một cầu thủ chạm nhẹ cho đồng đội đứng sát, rồi hai người phối hợp tiếp. Hoàn toàn đúng luật.

Cầu thủ đá không được chạm bóng lần hai

Sau khi đá, người thực hiện không được chạm bóng lần nữa cho đến khi có cầu thủ khác chạm. Nếu vi phạm, đối phương được hưởng quả đá phạt gián tiếp. Chuyện này thường xảy ra khi bóng đập vào cột dọc hoặc bật vào chân hậu vệ rồi quay lại đúng chân người đá.

Có thể ghi bàn trực tiếp

Bạn được ghi bàn thẳng từ phạt góc vào lưới đối phương. Bàn thắng kiểu này có tên riêng là bàn thắng Olympic. Cái tên bắt nguồn từ pha ghi bàn của Cesáreo Onzari (Argentina) vào lưới Uruguay năm 1924, sau khi Uruguay vô địch Olympic. Nhưng nếu bóng đi thẳng vào lưới nhà, bàn thắng không được tính và đối phương được hưởng phạt góc.

Khoảng cách và vị trí của cầu thủ đối phương

Đối thủ phải đứng cách cung tròn góc sân ít nhất 9,15 mét (tức 10 yard) cho đến khi bóng vào cuộc. Trọng tài hay dùng bước chân hoặc ra hiệu để đẩy hàng thủ lùi ra. Khi thấy họ bước đến sát người đá, đó là lỗi.

Cầu thủ phòng ngự lấn khoảng cách có thể bị nhắc nhở. Nếu cố tình và lặp lại, họ có thể ăn thẻ vàng. Quả phạt góc thường được đá lại nếu việc lấn khoảng cách ảnh hưởng đến cách đá.

Còn đồng đội của người đá thì sao? Họ được đứng ở bất kỳ đâu trong sân, kể cả sát khung thành. Đó là lý do bạn thấy cả đám đông chen chúc trước cầu môn mỗi khi có phạt góc. Cảnh chen chúc trước cầu môn ấy cũng là lý do thị trường phạt góc được nhiều người theo dõi, và bạn có thể xem số liệu tại keonhacai để so sánh từng trận.

Việt vị và những lỗi thường gặp ở luật đá phạt góc

Có một tin tốt: không có luật việt vị trong quả phạt góc. Tiền đạo đứng sát vạch cầu môn trước khi bóng bay tới vẫn hợp lệ, miễn là anh ta không nhận bóng ở vị trí việt vị trong pha bóng tiếp theo sau khi bóng đã được chạm bởi người khác. Nói đơn giản: ngay quả đá phạt góc đầu tiên thì việt vị không áp dụng.

Bảng dưới đây gom những tình huống bạn hay gặp nhất:

Tình huống	Kết quả
Người đá chạm bóng hai lần liên tiếp	Đối phương được đá phạt gián tiếp
Người đá cố tình dùng tay chơi bóng sau khi bóng vào cuộc	Đối phương được đá phạt trực tiếp
Bóng đá thẳng vào lưới đối phương	Bàn thắng hợp lệ
Bóng đá thẳng vào lưới nhà	Không tính bàn, đối phương được phạt góc
Bóng đặt ngoài cung tròn	Đá lại
Cầu thủ phòng ngự đứng gần hơn 9,15 m	Nhắc nhở, đá lại, có thể bị thẻ

Ngoài ra, trọng tài ngày nay còn theo dõi kỹ các pha kéo áo, ôm người trong vòng cấm lúc bóng bay tới. Nhiều quả phạt đền xuất phát từ đúng những pha giằng co ở phạt góc, và VAR có thể can thiệp.

Vài mẹo để hiểu phạt góc khi xem trận

• Nhìn chân người đá. Nếu chân thuận là chân phải và anh ta đá từ góc bên trái, bóng thường xoáy vào trong, hướng về khung thành (bóng cuộn vào). Đá từ góc phải thì ngược lại, bóng xoáy ra xa cầu môn.
• Đếm số người trong vòng cấm. Đội tấn công đưa nhiều cầu thủ lên thì thường đá bổng. Chỉ có hai người gần góc sân thường là phạt góc ngắn.
• Quan sát hàng thủ. Đội phòng ngự đứng theo khu vực hay theo người kèm sẽ quyết định ai nhảy đón bóng.

Phạt góc được tính thế nào khi bóng chạm người trọng tài hoặc bật ngược vào sân

Bài trên đã nói về cú chạm cuối của cầu thủ, nhưng còn một nhóm tình huống khiến người xem hay cãi nhau: bóng chạm người khác ngoài hai đội. Bạn nắm quy tắc này sẽ bớt thắc mắc khi trọng tài “vô tình” can thiệp.

Nguyên tắc chung rất gọn. Trọng tài là một phần của sân, không phải cầu thủ. Bóng chạm trọng tài mà vẫn còn trong cuộc thì trận đấu cứ thế tiếp diễn. Bóng chạm trọng tài rồi mới lăn ra biên ngang thì quyết định dựa vào cú chạm của cầu thủ trước đó.

Tình huống	Cách xử lý
Bóng chạm trọng tài, vẫn trong sân	Bóng còn trong cuộc, trận đấu tiếp tục
Cầu thủ phòng ngự sút bóng, chạm trọng tài, rồi ra biên ngang	Tính cú chạm cuối của cầu thủ: đội tấn công có phạt góc
Cầu thủ tấn công sút, chạm trọng tài, rồi ra biên ngang	Đội phòng ngự được phát bóng
Bóng chạm cột dọc hoặc xà ngang rồi ra biên ngang	Xét người chạm cuối trước khung gỗ
Bóng bật từ cột cờ góc vào sân	Trận đấu tiếp tục

Có một ngoại lệ đáng nhớ. Nếu bóng chạm trọng tài và việc đó giúp một đội mở ra đợt tấn công có triển vọng, hoặc làm bóng đổi hướng vào lưới, trọng tài phải dừng trận và thả bóng. Phạt góc không áp dụng ở đây. Hãy nhớ: trọng tài chỉ “vô hình” ở những pha bóng không đổi cục diện.

Câu hỏi thường gặp

Thủ môn có được đá phạt góc không?

Có. Luật không cấm thủ môn thực hiện quả này. Nhưng trên thực tế rất hiếm gặp, vì thủ môn ở xa góc sân và thường được cần ở vị trí khung thành.

Bóng chạm cột cờ góc rồi vào sân thì sao?

Bóng vẫn trong cuộc nếu chưa vượt hẳn đường biên. Cột cờ nằm ở góc sân và chạm vào nó không làm bóng ra ngoài, trừ khi toàn bộ bóng đã qua vạch.

Phạt góc có được ghi bàn trực tiếp không?

Được, nếu bóng vào lưới đối phương. Đá thẳng vào lưới nhà thì bàn thắng không được công nhận.

Đá phạt góc có cần chờ hiệu lệnh của trọng tài?

Thông thường trọng tài ra tín hiệu khi cần, ví dụ lúc đang xử lý thay người hoặc điều chỉnh khoảng cách. Bình thường đội đá có thể thực hiện khi hàng thủ đã vào vị trí và trọng tài không ra hiệu dừng.

Nắm chắc mấy chi tiết này, lần sau thấy bóng chạm tay thủ môn rồi lăn ra biên ngang, bạn sẽ biết ngay phải nhìn vào đâu.