Trọng tài thứ tư làm gì trong một trận bóng đá? Giải thích dễ hiểu

Trọng tài thứ tư làm gì? Ngắn gọn: ông là người đứng ở đường biên, ngay giữa hai khu kỹ thuật, lo toàn bộ phần thủ tục ngoài sân. Thay người, kiểm tra trang bị, giơ bảng báo thời gian bù giờ, giữ trật tự cho hai băng ghế huấn luyện. Ông không bắt lỗi trên sân như trọng tài chính.

Nghe có vẻ là việc phụ, nhưng thiếu ông thì trận đấu rối ngay. Bài này đi theo đúng thứ tự bạn sẽ thấy ông làm việc trong một trận: trước giờ bóng lăn, trong hiệp, lúc thay người, và cả lúc ông phải bước vào thế chỗ. Không cần nhớ hết một lần.

Trọng tài thứ tư đứng ở đâu và có quyền gì?

Hãy nhìn ra đường biên phía có hai băng ghế. Người cầm bảng điện tử, đứng giữa hai khu kỹ thuật, chính là trọng tài thứ tư. Vị trí này có lý do: ông cần thấy cả hai huấn luyện viên và các cầu thủ dự bị cùng lúc.

Ông thuộc nhóm trọng tài điều hành trận đấu, nhưng quyền hạn nhỏ hơn trọng tài chính. Ông báo lại sự việc, đề xuất, nhắc nhở. Quyết định cuối cùng vẫn là của người cầm còi. Vì quyền hạn chỉ dừng ở mức báo cáo và nhắc nhở, người xem muốn theo dõi bối cảnh trận như phút bù giờ hay diễn biến thẻ phạt có thể đối chiếu thêm với tylekeo trước giờ bóng lăn.

6 nhiệm vụ chính của trọng tài thứ tư

1. Kiểm tra trang bị trước trận

Trước giờ bóng lăn, ông có thể kiểm tra giày, ống đồng, áo, phụ kiện của cầu thủ dự bị và đá chính. Một cầu thủ đeo trang sức hay mặc áo không đúng quy định sẽ bị yêu cầu sửa trước khi vào sân.

2. Xử lý thủ tục thay người

Đây là việc bạn thấy nhiều nhất. Huấn luyện viên báo thay người, ông xác nhận số áo cầu thủ vào và ra, rồi giơ bảng điện tử lên. Cầu thủ rời sân qua điểm gần nhất. Cầu thủ mới chỉ được vào khi trọng tài chính cho phép.

Ví dụ: đội A muốn thay số 9 bằng số 20. Ông kiểm tra số 20 đã đủ trang bị chưa, báo cho trọng tài chính lúc bóng ngoài cuộc, rồi mới ra hiệu. Vội vàng ở bước này là dễ sinh tranh cãi.

3. Giơ bảng báo thời gian bù giờ

Hết 45 phút hoặc 90 phút, ông giơ bảng điện tử ghi số phút bù giờ tối thiểu. Con số này do trọng tài chính quyết định, ông chỉ là người thông báo. Bạn hay thấy khán giả reo hò hoặc than thở ngay khi bảng giơ lên, vì đó là lúc cả sân biết còn bao lâu.

4. Giữ trật tự khu kỹ thuật

Huấn luyện viên đứng ngoài vạch cho phép, ban huấn luyện la hét quá đà, cầu thủ dự bị chạy vào sân. Ông là người nhắc đầu tiên. Nếu nhắc không được, ông báo trọng tài chính để rút thẻ vàng hoặc mời ra khỏi khu kỹ thuật.

5. Hỗ trợ trọng tài chính khi có sự việc

Nhờ đứng sát hai băng ghế, ông nghe và thấy những chuyện trọng tài chính bỏ lỡ: ẩu đả ngoài đường biên, lời lẽ xúc phạm, cầu thủ dự bị ném bóng. Ông báo qua hệ thống liên lạc để trọng tài chính xử lý.

6. Quản lý bóng dự phòng

Khi bóng chính ra xa hoặc hỏng, ông đảm bảo có bóng khác thay vào nhanh. Nghe nhỏ, nhưng cứ mỗi lần bóng đến chậm là nhịp trận đấu chậm theo. Những chi tiết nhỏ như thay bóng kịp lúc nghe tưởng không đáng kể, nhưng nhịp trận ổn định lại ảnh hưởng đến cách người xem đọc bảng kèo nhà cái trong suốt trận đấu.

Trọng tài thứ tư khác trọng tài chính và trợ lý ở chỗ nào?

Vai trò	Vị trí	Việc chính
Trọng tài chính	Trong sân	Điều khiển trận, thổi phạt, rút thẻ
Trợ lý (biên)	Dọc đường biên dọc	Báo việt vị, bóng ra biên, hỗ trợ lỗi
Trọng tài thứ tư	Giữa hai khu kỹ thuật	Thay người, bù giờ, trật tự ngoài sân
Trọng tài VAR	Phòng video	Xem lại tình huống bàn thắng, penalty, thẻ đỏ, nhầm người

Đừng nhầm ông với trợ lý. Trợ lý cầm cờ chạy dọc biên, còn trọng tài thứ tư đứng gần như một chỗ, tay cầm bảng điện tử.

Khi nào trọng tài thứ tư vào sân thay trọng tài chính?

Nếu trọng tài chính chấn thương hoặc không thể tiếp tục, trọng tài thứ tư thường là người được cân nhắc vào thay. Trường hợp trợ lý bị đau thì ông cũng có thể thế chỗ ở đường biên. Quy định chi tiết phụ thuộc điều lệ từng giải, nên bạn muốn chắc thì kiểm tra lại điều lệ giải đó.

Vì thế mới có việc ông luôn theo dõi diễn biến trận từ đầu đến cuối, không chỉ lo thủ tục. Lúc bị gọi vào, ông phải nắm được tình hình ngay.

Trọng tài thứ tư và VAR: ông có xem video không?

Không. Việc xem lại tình huống thuộc về đội VAR ở phòng video. Khi trọng tài chính ra khu vực xem màn hình ven sân để xem lại, trọng tài thứ tư thường lo giữ trật tự quanh đó, tránh cầu thủ và ban huấn luyện vây quanh. Bạn sẽ thấy cảnh này khá thường xuyên ở các trận căng thẳng.

Ba hiểu lầm phổ biến về trọng tài thứ tư mà người xem hay mắc

Nhiều người nghĩ ông chỉ đứng cầm bảng cho đỡ trống chỗ. Thực tế có vài điểm bị hiểu sai khá nhiều, nhất là khi trận đấu căng thẳng.

Hiểu sai	Hiểu đúng
Ông quyết định số phút bù giờ	Ông chỉ giơ bảng. Con số là số phút bù giờ tối thiểu do trọng tài chính xác định, và trận có thể kéo dài hơn mức đó nếu phát sinh tình huống mới.
Ông cho phép cầu thủ vào sân	Cầu thủ thay vào chỉ được bước vào khi trọng tài chính cho phép, thường lúc bóng đã ngoài cuộc và cầu thủ bị thay đã rời sân.
Ông chỉ cần chú ý ngoài biên	Ông phải theo dõi cả diễn biến trong sân, vì có thể bị gọi vào thay trọng tài chính hoặc trợ lý bất cứ lúc nào.
Ông là người đuổi huấn luyện viên	Ông ghi nhận và báo lại. Người rút thẻ hay mời ra khỏi khu kỹ thuật vẫn là trọng tài chính.

Điểm dễ nhầm nhất là chuyện bù giờ. Bạn nhìn bảng hiện số 4 thì tưởng trận dừng đúng phút thứ 4. Không phải vậy. Đó chỉ là mức tối thiểu. Một bàn thắng, một lần thay người hay một pha chấn thương trong lúc bù giờ có thể kéo con số lên.

Cách nhớ đơn giản: trọng tài thứ tư là người truyền đạt, không phải người phán quyết.

Câu hỏi thường gặp

Trọng tài thứ tư có quyền rút thẻ không?

Về nguyên tắc, người rút thẻ là trọng tài chính. Trọng tài thứ tư báo lại hành vi sai phạm, và trọng tài chính quyết định xử lý, bao gồm cả thẻ cho người ngồi ngoài khu kỹ thuật.

Bảng điện tử của trọng tài thứ tư hiển thị những gì?

Chủ yếu là số áo cầu thủ vào và ra khi thay người, cùng số phút bù giờ cuối mỗi hiệp. Một số giải còn dùng nó cho thông tin khác theo quy định riêng.

Giải phong trào có trọng tài thứ tư không?

Thường không đủ. Nhiều trận phong trào chỉ có một trọng tài, hoặc ba người. Trọng tài thứ tư xuất hiện nhiều hơn ở giải chuyên nghiệp và các trận lớn. Bạn nên xem điều lệ từng giải.

Trọng tài thứ tư có được tranh luận với huấn luyện viên không?

Ông được trao đổi, nhắc nhở, nhưng phải giữ bình tĩnh. Nếu huấn luyện viên phản ứng quá mức, ông báo trọng tài chính chứ không tự xử lý.

Lần tới xem bóng đá, thử liếc xuống đường biên giữa hai băng ghế. Bạn sẽ thấy trọng tài thứ tư luôn bận hơn mình tưởng.